12.8 C
Pontevedra
Xoves, 6 de Maio de 2021
Máis
    HomeColaboradoresMemorias da TerraUnha batalla entre reis no Castelo do Sobroso, A batalla de Portela...

    Unha batalla entre reis no Castelo do Sobroso, A batalla de Portela de Areas

    Nos remontamos o ano 983, nunha Península Ibérica onde a fronteira cos musulmáns (Al-Andalus) situábase no río Douro, e a situación interna no reino cristián chamado de León (pero os musulmáns chamaban de Galicia), moi convulsa e nuha crise política.

    Antes dos feitos a esta batalla, chamada nas crónicas de Portela de Areas ou Arenaria, sentábase no trono un monarca débil e con apoio intermitente dos nobres e aristocracia, Ramiro III. A situación para este rei, tras súa esnaquízante derrota no ano 981 na batalla de Roda ou Roa (Burgos ou Zamora) ante os musulmáns, dirixidos por un recente ascendido o poder chamado Almanzor (si o famoso que arrasou Santiago logo no 997), fixo que parte da nobreza, sobre todo a galaica encabezada polo poderoso conde da Portucalense (norte de Portugal) Gonzalo Menéndez, alzaran rei en Galicia o primo de Ramiro, chamado Vermudo. Este acto de rebeldía separaba os reinos de León e Galicia.

    Este novo rei galego, Vermudo II chamado o Gotoso (pois tiña o mal da gota), era fillo dun rei anterior, Ordoño III, e estaba moi vinculado a terra galega pois criarase en Santiago e casara cunha esposa de poderosa liñaxe, do propio Gonzalo Menéndez. A resposta do debilitado Ramiro non se fixo esperar, xuntou un exercito leonés e posiblemente con axuda do forte e novo Condado de Castela, e entrou na Galiza.

    Há discusións e moi poucos datos de onde se librou este enfrontamento entre Ramiro e Vermudo, pero dúas son as máis aceptadas, que foi na zona de Monterroso e Antas de Ulla, máis concretamente na zona e paso de montaña do Monte Farelo (terra que aprecio muito e ten boa hipótese), ou outra, que sinala esta batalla na zona do Castelo do Sobroso, nas Terras do Condado.

    O antigo nome de Vilasobroso era Portela, inda que este sexa un topónimo moi común nese tempo como sinala o meu amigo José Márquez Paramés no seu libro “Sobroso, baluarte histórico de Galicia”. Neste caso, Ramiro non se dirixiría cara Compostela, senón contra o centro de poder directo de Vermudo e súa man dereita, o conde Menéndez, o sur galego e a Portucalense, onde se sabe que ambos tiñan residencia por estes tempo.

    Durante a batalla, que o parecer puido durar varios días de refregas e retiradas, finalmente pasa algo éstrano, quedan en tablas, e dicir non tivo vencedor. Iso si, din as crónicas da época que nesta morreron muitos fortes e valorosos homes. Tras a batalla, sábese Vermudo se refuxiaría no castelo do Sobroso, que tal vez o tiña como segunda baza, e dicir se era derrotado en luita, protexerse e resistir tras os muros do castelo (esta é a primeira referencia coñecida de esta fortaleza), o que fai semellar que non podía estar moi lonxe da batalla.

    En canto a toponimia, tal vez se pode atopar algo máis, sempre como hipóteses, pois nesa zona do val medio do río Tea, aparece no parrochiale suevo a parroquia de Aureas, que ven de “aurum” (ouro), posto que o Tea esta cheo destes xacementos e minería romana para súa extracción, existindo inda a día de hoxe a antiga parroquia de Areas (que da nome a PonteAreas). E dicir, que Portela de Areas fose en realidade A Porta de Areas, a entrada as terras de Areas. Tamén na zona, agora na veciña parroquia de Cumiar, existe o topónimo de “Areal de Fontes”, que se sitúa fronte a fortaleza do Sobroso a pouca distanza.

    Para rematar, dicir que esta batalla o que realmente debilitou foi o rei Ramiro, o cal perdeu o apoio de varios poderosos condes de León que cambiaron o bando de Vermudo da Galiza, que resistiu e rexeitou o exercito real. Tan só dous anos despois Ramiro morrería en éstranas circunstancias en Astorga, pasando agora a coroarse como Vermudo II seu rival, de forma lexitima en León. Pero a situación a partir de agora íase complicar e muito para os cristiáns, pois no panorama aparecía o caudillo Almanzor o outro lado da fronteira, que segundo a tradición oral tamén estivo no castelo do Sobroso, pero esa é outra historia.

    COLABORACIÓNS

    Movimiento máster, deporte para todas las edades

    Hace unas semanas, la Liga Europea de Natación (LEN) emitía un comunicado en el que anunciaba que el Campeonato de Europa de natación máster quedaba definitivamente cancelado. Previsto inicialmente para la primavera de 2020, se había pospuesto a mayo de 2021 en previsión de que la situación epidemiológica en esta fecha fuese más favorable, pero la realidad ha acabado imponiéndose a los deseos de organización y participantes.

    Constance Demby, pionera de la ‘new age’

    A muchos no les sonará éste nombre, a otros muchos seguidores de las nuevas músicas, es simplemente una referencia, hablar de Constance Mary Demby, más conocida como Constance Demby, es hablar de uno de los nombres más representativos de la llamada música New Age,

    ‘Spain is different’

    Da la sensación de que en España vamos por libre. Que no estamos viviendo la mayor crisis sanitaria de éste siglo y que, probablemente, acabe causando la mayor crisis económica hasta el momento porque, si seguimos así, la crisis de las subprime va a ser una broma en comparación con la crisis del Covid.

    Colaboradores

    Alberto Aliaga Sola
    4 POSTS0 COMMENTS
    Ángel Covelo
    6 POSTS0 COMMENTS
    Jhonathan Zúñiga
    3 POSTS0 COMMENTS
    Lucía Alonso
    9 POSTS0 COMMENTS
    Manrique Fernández
    37 POSTS0 COMMENTS
    Paz de la Peña
    30 POSTS0 COMMENTS
    Ricardo Canosa Bastos
    12 POSTS0 COMMENTS
    Roberto Mera
    1 POSTS0 COMMENTS